|
Mẹ con xa cách trên xứ người
Đến nhà tôi vào buổi sáng cuối tuần là một người phụ nữ, trung tuổi, nói giọng Hà Nội. Cô tới nhờ cậu em ở cùng nhà tôi tìm giúp cậu con trai mà cả tuần nay cô tìm gọi không được. Qua câu chuyện cô kể tôi được biết cô là mẹ của Toàn, sang Melbourne (Australia) du học từ khi học trung học và trước đây chơi khá thân với hai anh em đang ở nhà tôi.
Khi Toàn học lớp 12, cô đã qua thăm em và trốn ở lại bất hợp pháp để kiếm tiền nuôi em ăn học ở đây. Cô làm việc tại các nông trại quanh Melbourne, thỉnh thoảng lễ tết mới lên chơi với Toàn. Cô không thể làm việc nào khác vì không có visa hợp pháp và sợ bị người của Sở Di trú bắt gặp. Cô nói rằng tình hình kinh tế của gia đình cô ở Việt Nam không khó khăn nhưng tiền học và chi phí du học quá cao nên gia đình cô phải chọn lựa như vậy.
Tuần này cô tranh thủ về thăm Toàn nhưng liên lạc cả tuần không thấy em bắt máy, lên nhà em ở Melbourne hai ngày trời cũng không thấy em về. Cô ngờ là em đánh rơi điện thoại ở đâu đó hay có khi đến nhà bạn bè và ở chơi mà không biết mẹ về. Cô kể đợt Tết cô có hẹn lên Melbourne đoàn tụ với Toàn thì em hẹn lần lữa nói là có mẹ khó đi chơi với các bạn được nên cô lên cũng phải ở nhà một mình.
Sau hai tiếng đồng hồ gọi điện tìm kiếm, cậu em ở chung nhà với tôi cũng bó tay không tìm ra Toàn, cô lặng lẽ đi về đợi con ở nhà... Nghe câu chuyện của mẹ Toàn, tôi hơi bất ngờ. Nhưng bất ngờ hơn khi cậu em cho tôi hay là Toàn đã nghỉ học từ lâu nên lâu nay em ấy cũng ít liên lạc.
Dở dang từ đầu cuộc hành trình
Dũng là niềm hy vọng của cả gia đình với học lực khá ở một trường dân lập tại thành phố Hồ Chí Minh. Gia đình Dũng quyết định đầu tư cho con đi du học mặc dù điều kiện gia đình không khá giả gì. Ba má Dũng dồn hết tiền dành dụm để Dũng có thể đi sang Úc du học từ năm lớp 11.
Trong thời gian đầu, việc học hành của Dũng diễn ra khá suôn sẻ, song với tiền học phí và sinh hoạt cao, gia đình Dũng muốn em đi làm thêm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Với sức học trung bình ở đây của Dũng, việc vừa đi học vừa đi làm rất khó khăn với em. Khi so sánh mình với bạn bè chơi chung, em hay tủi thân vì hoàn cảnh mình thua kém với các bạn. Nhiều khi gia đình không có tiền gửi sang em phải mượn bạn bè. Nợ nần nhiều, việc học ngày càng khó, em trở nên sống khép kín hơn và hay nổi nóng.
Chán và buồn, Dũng lại càng thích la cà với đám bạn, bỏ bê học hành. Dũng mơ màng về một ý tưởng mà em nghe loáng thoáng từ bạn bè là lấy vợ là người Úc rồi có thể ở lại không cần lo đi học gì nữa. Tốt nghiệp VCE, em chẳng quan tâm đến việc đăng ký vào học trường nào, ngành nào mà chỉ mải đi kiếm vợ Úc. 18 tuổi lấy ai ? Ai lấy? Khi Dũng bừng tỉnh là visa của mình hết hạn thì đã quá muộn.
Tương lai bấp bênh, cánh cửa khép kín
Một trong những yêu cầu bắt buộc của student visa là sinh viên phải theo học chính quy một khoá được đăng ký với Bộ Giáo dục Australia. Nếu không thoả mãn yêu cầu này thì visa của bạn sẽ bị huỷ bỏ và bạn sẽ phải về nước.
Trường hợp của Toàn, do em không đi học nên visa của em đã bị huỷ bỏ mà mẹ em không hay biết. Hai ngày hôm sau tôi được biết là Toàn đã bị nhân viên Bộ Di trú bắt và đưa vào detention centre (trạm tạm giam) để đợi ngày ra toà và trục xuất về nước.
Khác với Toàn, Dũng không chọn nơi đông người mà trốn về vùng nông trại để sinh sống. Vẫn nuôi mộng là sẽ "cưa" được một nàng "local" nào đấy lấy làm vợ để được ở lại hợp pháp đón ba má qua chơi. Tất nhiên em không về thăm nhà được vì không có giấy tờ hợp pháp. Có thể em sẽ cứ phải sống cuộc sống trốn tránh như thế này mãi mãi hoặc có thể một ngày em sẽ về nước theo diện bị trục xuất như Toàn. Mẹ của Toàn cũng vậy - không biết sẽ về nước lúc nào và như thế nào. Điều chắc chắn là nước Úc sẽ đóng cửa hoàn toàn với hai mẹ con cô từ đây.
Du học, một thử thách rất lớn
Từ chuyến đi du học trở về, bạn không chỉ có hành trang là mảnh bằng chứng tỏ cho những kiến thức bạn đã học được mà còn là cả trải nghiệm của bản thân về cuộc sống, xã hội và hiểu biết về một nền văn hoá. Tuy nhiên, con đường để đạt được mong muốn này không được trải thảm nhung như nhiều người lầm tưởng.
Cuộc sống tự lập nơi xứ người đòi hỏi du học sinh phải có nghị lực và biết chọn một lối sống phù hợp, nhất là khi đa số các em đều rất trẻ và lần đầu tiên rời xa sự che chở của gia đình. Có một ngộ nhận rằng các em từ Việt Nam học giỏi toán và chăm nên việc học sẽ rất dễ dàng. Sự thật không đúng như thế. Học sinh Việt Nam qua Úc học sẽ phải đối đầu với sự thay đổi trong cách học. Tại các trường Úc không có chuyện học để trả bài, học thuộc lòng mà người ta khuyến khích tư duy tự lập, kỹ năng nghiên cứu và làm việc theo nhóm. Thêm vào đó, tự lập đi đôi với tự do, nhưng các em có đủ bản lĩnh để vượt qua cám dỗ hay không?
Vừa đi học vừa đi làm là một việc cần khuyến khích nhưng không nên là gánh nặng cho người đi du học. Rất nhiều các bạn sinh viên du học tự túc ở Úc có thể tự lo tiền ăn ở cho mình - có người lo được cả học phí cho mình - nhưng đó là những ngoại lệ hiếm hoi.
Cần trí phán đoán và nghị lực
Quay lại hai câu truyện kể trên, chúng ta thấy cả hai trường hợp đều có một điểm chung là sự thiếu chuẩn bị về vấn đề tài chính và cả hai cách giải quyết đều không đem lại kết quả tốt.
Dũng không có được sự hỗ trợ cần thiết từ gia đình khiến tinh thần và việc học tập của em bị ảnh hưởng. Em ngày càng xuống dốc mà không cố gắng tìm phương án giải quyết chính đáng.
Hành động của mẹ Toàn hết sức mạo hiểm, vì khi quyết định trốn ở lại đi làm nuôi con mẹ Toàn không nghĩ kỹ tới tương lai của Toàn. Nếu cô bị phát hiện sớm và bị trục xuất về nước thì Toàn có lẽ cũng bị huỷ bỏ visa và lỡ dở chuyện học hành. Nếu Toàn đi học xong và muốn ở lại làm việc tại Úc, em cũng sẽ gặp khó khăn khi xin đổi visa vì mẹ em sống bất hợp pháp. Nói cách khác, mẹ Toàn tạo một vết đen trong hồ sơ của con. Một cách nào đó, chính việc làm của mẹ Toàn đã đưa đến chuyện em nhận định thiếu chín chắn về việc nghỉ học của mình và về vấn đề visa.
Tất nhiên, ta không thể đổ lỗi cho ai hay tại một lý do nhất định nào cả về thất bại của các em. Các em đều còn trẻ và đôi khi quyết định sai lầm là chuyện thường. Nhưng các em có thể tránh được những thất bại nếu được chuẩn bị tốt hơn và được hướng dẫn đúng đắn.
Mục đích cao nhất của việc du học
Đi du học tự túc là một sự đầu tư rất lớn. Một năm du học ở Úc cần khoảng 260 triệu đồng Việt Nam. Một khoá học ngắn nhất cũng khoảng trên dưới một năm và nếu học từ trung học lên đại học số tiền gia đình bạn bỏ ra phải đến bạc tỉ. Bạn hy vọng gì vào chuyến đi này? Nếu chỉ là để kiếm một vốn tiếng Anh kha khá hay chỉ để sống chui lủi nơi xứ người thì cuộc đầu tư này của bạn quả là quá đắt giá.
Hỏi một em gái du học tự túc ở Monash University là em mong muốn gì từ việc du học này? Em nói mong muốn đi làm một thời gian ở đây để học hỏi thêm từ kinh nghiệm thực tế. Nhưng cuối cùng, em vẫn mong rằng "với những gì mình học được ở đây, có thể trở về để giúp đổi mới Việt Nam, vì nước mình còn nghèo, người mình còn khổ nhiều lắm". Một suy nghĩ và một mục đích quá đẹp và lý tưởng.
Cuộc sống tự lập nơi xứ người đòi hỏi du học sinh phải có nghị lực và biết chọn một lối sống phù hợp.
Theo Radio Australia
|
