Chính phủ Liên bang Úc vừa thông báo việc xem xét lại toàn bộ chương trình di dân dạng tay nghề của nước Úc. Điều này có thể sẽ ảnh hưởng tới hàng ngàn du học sinh tại Úc có mong muốn xin được thường trú dài hạn sau khi học xong.
Theo biên tập viên Hãng Truyền thông Quốc gia Úc Sabra Lane, Bộ trưởng Di trú Chris Evans cho biết ông đã tiến hành một loạt những thay đổi quan trọng để chỉnh sửa lại những điều kiện xét duyện cho những đối tượng thuộc diện di cư tay nghề. Theo ông, chương trình này trước đây đã không chú trọng đầy đủ tới việc bổ sung sự thiếu hụt nhân lực có tay nghề của nước Úc.
Ông nói: “Tôi nghĩ những thay đổi lần này là sự cải cách rất cơ bản. Nó có nghĩa là thay đổi hệ thống từ việc xu hướng mà nguồn cung quyết định, nghĩa là người lao động chọn tới Úc, sang việc chỉ nhận vào những người mà nền kinh tế cần. Như vậy, theo đánh giá của tôi, điều này chính là việc giành lại sự kiểm soát đối với chương trình nhập cư”.
Danh sách ngành nghề ưu tiên sẽ thay đổi
Luật nhập cư với những thay đổi mới sẽ chính thức có hiệu lực từ hôm nay, ngày 8 tháng Hai. Luật mới sẽ rút lại danh sách những ngành nghề ưu tiên nhập cư. Bản danh sách này trước đây bao gồm 106 ngành nghề cần nhân lực được ưu tiên khi người nhập cư xin thường trú dưới dạng di cư tay nghề.
Bộ trưởng Chris Evans cho biết: “Bản danh sách đó đã trở nên dễ bị lách luật và không còn phù hợp với tình hình. Có quá nhiều ngành nghề được nêu ra trong đó và đã không phản ánh được nhu cầu của nền kinh tế. Chính phủ sẽ đưa ra một danh sách ngắn hơn được thực hiện với sự giúp đỡ của Hội Nghề nghiệp Úc (Skills Australia). Họ sẽ lên kế hoạch về những ngành nghề, những kĩ năng và những lĩnh vực cần lao động của nền kinh tế Úc phù hợp với khả năng đào tạo và các nỗ lực giáo dục của nước Úc. Như vậy tôi nghĩ rằng chính sách nhập cư mới sẽ chú trọng vào những người có kĩ năng và tay nghề mà nền kinh tế Úc cần hơn so với trước đây”.
Đã có nhiều băn khoăn trước vấn đề nhiều du học sinh trước đây đã chọn học các ngành nghề được ưu tiên chỉ để phục vụ vấn đề nhập cư nhưng sau khi đã được hưởng quy chế thường trú, họ lập tức rời khỏi ngành nghề đã học. Bình luận về vấn đề này, Bộ trưởng Evans nói:
“Không nghi ngờ gì nữa, bản danh sách các ngành nghề ưu tiên đã làm méo mó những lựa chọn ngành nghề du học của các du học sinh. Điều đó khiến cho nước Úc có hàng ngàn hay thậm chí tới mười ngàn sinh viên theo học các ngành nấu ăn, làm tóc hay kế toán chỉ bởi vì những ngành này có tên trong danh sách ưu tiên và nó sẽ là cầu nối giúp họ được hưởng quy chế thường trú. Bản danh sách này đã làm biến dạng cả lĩnh vực giáo dục lẫn hệ thống nhập cư và những sự thay đổi lần này hi vọng sẽ giúp loại bỏ được điều đó”.
Luật nhập cư thay đổi, nhiều hồ sơ bị từ chối
Ngài Bộ trưởng cũng cho biết những thay đổi lần này sẽ không ảnh hưởng tới những du học sinh quốc tế tới Úc học tập và quay trở lại quốc gia họ sinh sống. Những du học sinh đang theo học các ngành nghề không nằm trong danh sách ưu tiên và những ai muốn xin quy chế thường trú sẽ phải tìm kiếm một nhà tuyển dụng đồng ý bảo lãnh cho họ từ giờ cho tới cuối năm sau.
Lĩnh vực xuất khẩu giáo dục của nước Úc vừa trải qua một khoảng trời gian khó khăn. Trước câu hỏi về vấn đề liệu sẽ có thêm nhiều cơ sở đào tạo phải đóng cửa khi những thay đổi về nhập cư được áp dụng, Bộ trưởng Chris Evans cho biết:
“Tôi nghĩ sẽ có những thay đổi. Tôi cho rằng mục tiêu tôi muốn thực hiện là không phải thực hiện chính sách nhập cư theo đòi hỏi của ngành giáo dục. Theo tôi các nhà cung cấp giáo dục phải có khả năng bán các sản phẩm giáo dục”.
Theo biên tập viên Sabra Lane, cách thức xét duyệt cấp quy chế thường trú theo hình thức tính điểm trước đây cũng sẽ được sửa đổi và được thông báo trong thời gian tới. Bộ trưởng Evans nói ông muốn các điều luật mới cho phép cấp visa cho những ngành nghề riêng.
Trong ngày hôm nay, chính phủ Úc cũng đã thông báo từ chối 20 ngàn hồ sơ xin cấp quy chế thường trú theo dạng nhập cư tay nghề. Những hồ sơ này đã được nộp trước tháng Chín năm 2007. Bộ trưởng Evans nói luật đã thay đổi và chính phủ sẽ gửi lại lệ phí nộp hồ sơ, khoảng 14 triệu đô la cho các ứng viên.
Thay đổi mới chưa có sự linh hoạt
Phản ứng trước những thay đổi mới trong chính sách nhập cư, các đại diện của Phe Đối lập Liên bang và của ngành giáo dục Úc đã lên tiếng. Phe Đối lập cho rằng chính sách nhập cư mới có thể là một sai lầm khi cắt giảm số lượng lao động nhập cư theo diện tay nghề trong tổng số lượng người nhập cư vào Úc.
Phát ngôn viên Phe Đối lập đặc trách vấn đề nhập cư, ông Scott Morrison nói Đảng Lao động cầm quyền đã hi sinh số lượng lao động nhập cư để tăng số lượng nhập cư theo diện đoàn tụ gia đình.
Ông cho biết thêm: “Cần phải có sự linh hoạt. Một khi chính phủ muốn gia tăng chính sách nhập cư theo diện doanh nhân hay chương trình bảo lãnh của doanh nghiệp thì tôi nghĩ chính phủ đã tự chuốc lấy rủi ro khi muốn đưa vấn đề nhập cư ra khỏi những rắc rối. Cần phải có một chính sách cân bằng hơn. Tuy nhiên trên tất cả, cần phải có một chương trình nhập cư theo diện tay nghề phản ánh được sự nổi trội hơn hẳn của số lượng nhập cư theo diện này. Lần trước chính phủ đã cắt giảm 30% của diện nhập cư này và lần này họ vẫn tiếp tục với cách thức cũ”.
Theo ông Morrison, nguyên nhân dẫn tới quyết định thay đổi lần này là do chính phủ liên bang đã thất bại trong việc quản lí các cơ sở đào tạo, chủ yếu tại bang Victoria. Tất cả điều này là nhằm chấm dứt sự liên quan giữa giáo dục và nhập cư.Ông cũng cho biết cải cách là điều cần thiếu nhưng chính phủ Úc cũng cần phải thừa nhận rằng họ đã làm sự việc tuột khỏi tầm tay và phản ứng rất chậm trước phương hướng thực hiện.Theo ông, những thay đổi trong chính sách nhập cư lần này sẽ tạo ra những trục trặc lớn.
Nền công nghiệp giáo dục của Úc sẽ bị ảnh hưởng
Phản ứng trước những thay đổi mới, các nhà quản lý giáo dục cho biết họ nghi ngờ chính phủ đang cố lấy lòng số đông dân Úc. Ông Andrew Smith, Giám đốc điều hành của Hội đồng Giáo dục và Đào tạo Tư (Australian Council for Private Education and Training), đại diện cho khoảng 1.150 cơ sở giáo dục và 120 ngàn du học sinh, nói: “Trong khi không có lời đảm bảo nào vấn đề visa được đề cập tới, không nghi ngờ gì nữa, mọi người đã phải chờ đợi rất lâu, chắc chắn họ sẽ mệt mỏi và tức giận”.
Cũng theo ông Smith, số lượng du học sinh tới Úc trong những tháng qua đã sụt giảm mạnh mẽ vì một loạt nguyên nhân, từ việc khủng hoảng tài chính toàn cầu, tới việc danh tiếng nền giáo dục bị ảnh hưởng do các vụ tấn công du học sinh và bây giờ lại là thay đổi chính sách nhập cư. Những điều này khiến cho số lượng du học sinh có thể tiếp tục giảm dẫn tới nhiều việc làm trong ngành giáo dục sẽ bị cắt và nhiều cơ sở kinh doanh giáo dục cũng sẽ bị đe dọa đóng cửa.